back
Op 26 mei aanstaande verschijnt bij uitgeverij Atlas Contact Arnon Grunbergs nieuwe boek Mogen we nog een beetje leven?, een filosofische reflectie op de Bergrede van Jezus. Het is een essay over verlossing, of beter gezegd, over het verlangen naar verlossing, waarin Arnon onder meer ingaat op een van de meest raadselachtige passages uit de Bergrede (en er staan heel wat raadselachtige passages in die rede): “Denk niet dat ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen.” (Mattheus 5:17, NBV21)
Wat zou die vervulling zijn? En wat wordt bedoeld met: ‘niet afschaffen’? Arnon gaat opzoek naar een antwoord via het werk van onder andere kinderarts en psychoanalyticus Donald Winnicott (1896-1971), die veel heeft geschreven over ouders en hun kinderen en de wetten die zij al dan niet gehoorzamen, en de Canadese denker Bonnie Honig, die in het enige boek van haar hand dat in het Nederlands is vertaald, Publieke dingen – Democratie ontregeld, de oorsprong van de menselijke wet onderzoekt.
De achterflap: “We leven in een tijd waarin de universele mensenrechten niet alleen minder worden nageleefd, maar zelfs steeds minder met de mond worden beleden. In dit essay gaat Arnon Grunberg op zoek naar de wortels van het humanisme en komt uit bij Jezus’ Bergrede. Hoewel hij de aantrekkingskracht ervan begrijpt, observeert hij ook dat deze leer vanaf het begin weerstand opriep – en misschien wel te veel van de mensen vroeg. Ook de Trump-revolutie – die niet uitsluitend in Amerika woedt – kan als een antwoord worden gezien op de ethische opdracht tot liefde voor alle volkeren van de wereld: ‘Wij kunnen het universalisme niet meer verdragen, wij willen eerst.’ Deze gemoedstoestand moet begrepen en misschien zelfs geaccepteerd worden voordat we een nieuw antwoord op de vraag kunnen formuleren: hoeveel gelijkwaardigheid verdraagt de mens? Als iedereen als eerste wil, welke plek is er dan nog voor de laatsten?”
Een oerversie van deze tekst droeg Arnon voor in de Bergkerk in Amersfoort in het voorjaar van 2025. Het boek is gebonden, kost €19,99 en telt, inclusief verantwoording en tekst van de Bergrede zelf, 128 pagina’s. U kunt het boek hier voorbestellen.
On May 26, Atlas Contact will publish Arnon Grunberg’s new book, Mogen we nog een beetje leven? (May we still live a little?), a philosophical reflection on Jesus’ Sermon on the Mount. It is an essay on salvation, or rather, on the longing for salvation. Arnon explores, amongst other topics, one of the most puzzling passages from the Sermon on the Mount (and there are quite a few puzzling passages in that sermon): “Do not think that I have come to abolish the Law or the Prophets; I have not come to abolish them but to fulfill them.” (Matthew 5:17, NIV)
What might that fulfillment be? And what is meant by “not come to abolish”? Arnon seeks an answer through the work of pediatrician and psychoanalyst Donald Winnicott (1896–1971), who wrote extensively about parents and their children and the laws they obey or disregard, and the Canadian thinker Bonnie Honig, who, in her book Public Things: Democracy in Disrepair, explores the origins of human law.
The back cover reads as follows (translated from Dutch): “We live in an era in which universal human rights are not only honored less in practice, but increasingly not even honored in word. In this essay, Arnon Grunberg searches for the roots of humanism and arrives at Jesus’ Sermon on the Mount. Although he understands its appeal, he also observes that this teaching provoked resistance from the very beginning—and perhaps asked too much of people. The Trumpian revolution, too—which rages not only in America—can be seen as a response to the ethical imperative to love all peoples of the world: ‘We can no longer tolerate universalism; we want to come first.’ This state of mind must be understood and perhaps even accepted before we can formulate a new answer to the question: how much equality can humans bear? If everyone wants to come first, what place is left for those who come last?”
Arnon recited an early version of this essay at the Bergkerk in Amersfoort in the spring of 2025. The book is available in hardcover for €19.99 and is 128 pages long, including the acknowledgments and the text of the Sermon on the Mount. You can pre-order the book here.